Các bệnh lý khác
Các bệnh lý khác

Nguyên nhân viêm phổi và các yếu tố nguy cơ

Viêm phổi là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp ảnh hưởng trực tiếp đến phổi, do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra. Việc hiểu rõ nguyên nhân viêm phổi và các yếu tố nguy cơ của bệnh lý này sẽ giúp bạn có cách phòng ngừa bệnh hiệu quả.
Biên tập bởi Bowtie Việt Nam
Ngày đăng 2023-02-15
Cập nhật ngày 2023-04-26
Nội dung chính
Nguyên nhân gây viêm phổiĐối tượng nào có nguy cơ cao bị viêm phổi?Cách phòng ngừa viêm phổi
Nguyên nhân viêm phổi và các yếu tố nguy cơ

Vi khuẩn, virus, nấm và ký sinh trùng là các tác nhân có thể gây viêm phổi. Trong đó, vi khuẩn là tác nhân thường gặp nhất. Các tác nhân này có thể gây viêm ở một hoặc cả hai bên phổi.

Đọc thêm

    Warning: Illegal string offset 'url' in /bitnami/wordpress/wp-content/themes/bowtie-blog-vietnam/template-parts/post--acf-component.php on line 99

    Notice: Uninitialized string offset: 0 in /bitnami/wordpress/wp-content/themes/bowtie-blog-vietnam/template-parts/post--acf-component.php on line 99
  • Tìm hiểu các thông tin về bệnh viêm phổi

  • Warning: Illegal string offset 'url' in /bitnami/wordpress/wp-content/themes/bowtie-blog-vietnam/template-parts/post--acf-component.php on line 99

    Notice: Uninitialized string offset: 0 in /bitnami/wordpress/wp-content/themes/bowtie-blog-vietnam/template-parts/post--acf-component.php on line 99
  • Triệu chứng viêm phổi theo nguyên nhân và đối tượng

Trong bài viết dưới đây, Bảo hiểm Bowtie sẽ giới thiệu cho bạn chi tiết hơn về các nguyên nhân gây viêm phổi, những đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh cũng như cách phòng ngừa căn bệnh này. 

Nguyên nhân gây viêm phổi

Dựa theo nơi mắc phải mà viêm phổi được chia thành nhiều dạng khác nhau, bao gồm viêm phổi cộng đồng, viêm phổi bệnh viện, viêm phổi liên quan đến chăm sóc y tế, viêm phổi liên quan đến thở máy và viêm phổi hít. Dù cùng do tình trạng nhiễm trùng gây ra nhưng mỗi dạng viêm phổi sẽ có liên quan đến các chủng vi sinh vật khác nhau. 

Nguyên nhân gây viêm phổi cộng đồng

Viêm phổi cộng đồng là dạng phổ biến nhất của viêm phổi, xảy ra khi người bệnh bị nhiễm bệnh trong môi trường cộng đồng nói chung (trừ các đơn vị chăm sóc sức khỏe như bệnh viện, viện dưỡng lão, cơ sở phục hồi chức năng…). Theo đó, nguyên nhân gây viêm phổi cộng đồng có thể kể đến là:

Vi khuẩn

Nhiễm phế cầu khuẩn Streptococcus pneumoniae là nguyên nhân phổ biến nhất gây viêm phổi cộng đồng. Vi khuẩn này còn có khả năng gây nhiều vấn đề sức khỏe khác như nhiễm trùng tai, nhiễm trùng xoang, viêm màng não…

Ngoài ra, một số loại vi khuẩn khác cũng có thể gây viêm phổi cộng đồng, chẳng hạn như:

  • Mycoplasma pneumoniae
  • Haemophilus influenzae
  • Chlamydia pneumoniae
  • Legionella
  • Trực khuẩn gram âm
  • Staphylococcus aureus
  • Klebsiella pneumoniae
  • Pseudomonas aeruginosa

Virus

Bên cạnh vi khuẩn, virus cũng là một tác nhân có thể gây viêm phổi cộng đồng, đặc biệt ở trẻ em dưới 5 tuổi. Viêm phổi do virus thường nhẹ hơn viêm phổi do vi khuẩn. Theo đó, các loại virus sau có thể là nguyên nhân gây bệnh:

  • Virus gây cảm lạnh thông thường
  • Virus cúm
  • Virus SARS-Cov-2 
  • Virus hợp bào hô hấp (RSV)

Nấm

Dù khá hiếm gặp nhưng các loại nấm như nấm Cryptococcus, Pneumocystis jirovecii và Coccidioides cũng có thể là nguyên nhân viêm phổi. Chúng thường gây ảnh hưởng đến những người có hệ miễn dịch suy yếu và người mắc các bệnh mạn tính. 

Ký sinh trùng

Ký sinh trùng cũng có thể là một tác nhân gây viêm phổi, dù rất hiếm gặp. Toxoplasma là loại ký sinh trùng thường có liên quan đến tình trạng này.

Nguyên nhân viêm phổi bệnh viện

Viêm phổi bệnh viện là dạng viêm phổi xuất hiện sau 48 tiếng kể từ khi bệnh nhân nhập viện điều trị mà trước đó không có biểu hiện hoặc được ủ bệnh ở thời điểm nhập viện. 

Nguyên nhân gây viêm phổi bệnh viện khá đa dạng, chủ yếu do vi khuẩn gây ra. Viêm phổi bệnh viện có xu hướng nghiêm trọng hơn viêm phổi cộng đồng do các vi khuẩn đề kháng với kháng sinh cũng như người bệnh thường có thể trạng yếu, mắc phải các bệnh nền tiềm ẩn. 

Một số nguyên nhân có thể gây viêm phổi bệnh viện là:

  • Nhóm vi khuẩn gram âm hiếu khí như Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Acinetobacter, Enterobacter…
  • Nhóm vi khuẩn gram dương, đặc biệt là tụ cầu vàng kháng methicillin (MRSA)
  • Legionella pneumophila và các loại nấm như Candida, Aspergillus fumigatus có thể gây bệnh ở những người có hệ miễn dịch suy yếu
  • Virus, thường gặp là virus cúm A.

Tại sao bị viêm phổi liên quan đến chăm sóc y tế?

Trên thực tế, viêm phổi liên quan đến chăm sóc y tế có thể được xem là một bộ phận của viêm phổi bệnh viện do phổ vi khuẩn gây bệnh tương đối giống nhau. Theo đó, viêm phổi liên quan đến chăm sóc y tế là dạng viêm phổi xảy ra khi người bệnh đang được chăm sóc hoặc điều trị như sau:

  • Đã nhập viện trên 48 tiếng trong vòng 90 ngày kể từ ngày nhiễm trùng
  • Cư trú trong các viện dưỡng lão hoặc trung tâm chăm sóc dài hạn
  • Được điều trị bằng kháng sinh tiêm mạch, hóa trị trong thời gian gần đây hoặc chăm sóc vết thương trong 30 ngày
  • Chạy thận nhân tạo tại các đơn vị chạy thận hoặc bệnh viện

Giống với viêm phổi bệnh viện, viêm phổi liên quan đến chăm sóc y tế thường do các vi khuẩn đề kháng kháng sinh gây ra. 

Nguyên nhân viêm phổi liên quan đến thở máy

Viêm phổi liên quan đến thở máy là dạng viêm phổi xuất hiện sau khi thở máy trên 48 tiếng. Dạng viêm phổi này thường gặp phải ở những bệnh nhân cần thở máy nằm trong phòng săn sóc đặc biệt (ICU). Tình trạng viêm phổi liên quan đến thở máy xuất hiện sớm (dưới 4 ngày kể từ khi bắt đầu thở máy) thường do vi sinh vật ít đề kháng kháng sinh gây ra. Trong khi đó, nếu xuất hiện muộn hơn thì tình trạng này có thể do vi sinh vật đa kháng thuốc. 

Một số tác nhân phổ biến gây viêm phổi liên quan đến thở máy xuất hiện sớm là Enterobacteriaceae spp, tụ cầu vàng kháng methicillin (MRSA) và Haemophilus influenzae. Trong khi đó, tác nhân gây viêm phổi liên quan đến thở máy xuất hiện muộn thường là Acinetobacter baumannii và MRSA.

Nguyên nhân viêm phổi liên quan đến thở máy
Bệnh nhân cần thở máy tại phòng săn sóc đặc biệt có nguy cơ cao bị nhiễm trùng, từ đó gây viêm phổi.

Nguyên nhân gây viêm phổi hít

Viêm phổi hít xảy ra khi bệnh nhân hít phải thức ăn, đồ uống, chất nôn hoặc nước bọt vào phổi. Nếu không được tống xuất ra khỏi phổi, các tác nhân này có khả năng gây viêm và tổn thương trong phổi, từ đó làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Ngoài ra, bản thân thức ăn, đồ uống, chất nôn hoặc nước bọt cũng có thể chứa vi khuẩn, virus, nấm… nên khi đi vào phổi sẽ gây nhiễm trùng phổi. 

Đối tượng nào có nguy cơ cao bị viêm phổi?

Một số đối tượng có nguy cơ bị viêm phổi cao hơn người khác, có thể kể đến là: 

  • Người trên 65 tuổi
  • Trẻ em dưới 2 tuổi
  • Người mắc các bệnh lý ở phổi như xơ nang, hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, khí phế thủng, xơ phổi, u hạt phổi… 
  • Người mắc bệnh tim mạch
  • Người mắc các bệnh lý gây khó nuốt như bệnh Parkinson, đột quỵ, sa sút trí tuệ… có nguy cơ cao bị viêm phổi hít
  • Người đang điều trị tại bệnh viện hoặc các cơ sở chăm sóc dài hạn
  • Người hút thuốc lá hoặc thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc
  • Phụ nữ mang thai
  • Người có hệ miễn dịch suy yếu như bệnh nhân HIV/AIDS, bệnh nhân cấy ghép nội tạng, bệnh nhân ung thư đang điều trị bằng hóa trị, người đang dùng thuốc ức chế miễn dịch….  

Cách phòng ngừa viêm phổi

Khi đã hiểu rõ nguyên nhân viêm phổi và các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh, bạn hoàn toàn có thể tìm được cách để phòng ngừa căn bệnh này. Theo đó, tiêm vaccine là cách tốt nhất để ngăn ngừa viêm phổi. Ngoài ra, bạn cũng có thể hạn chế được đáng kể nguy cơ mắc bệnh bằng cách: 

  • Bỏ hút thuốc lá và hạn chế tiếp xúc với khói thuốc 
  • Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Nếu không có xà phòng, hãy sử dụng dung dịch rửa tay có chứa cồn
  • Tránh tiếp xúc gần và dùng chung vật dụng với người mắc các bệnh có khả năng lây nhiễm như cúm, cảm lạnh hoặc Covid-19
  • Nếu phải ở lại bệnh viện hoặc cơ sở chăm sóc sức khỏe trong thời gian dài, hãy trao đổi với bác sĩ về cách ngăn ngừa nguy cơ bị viêm phổi  
  • Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên và nghỉ ngơi đầy đủ 
  • Hạn chế tiêu thụ quá nhiều rượu bia, thức uống có cồn
  • Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ nhằm điều trị hiệu quả tình trạng nhiễm trùng hoặc các bệnh lý khác nếu mắc phải

Trên đây là một số thông tin về nguyên nhân viêm phổi và các yếu tố nguy cơ. Để hạn chế khả năng mắc bệnh, bạn có thể áp dụng các biện pháp mà Bowtie đã giới thiệu ở trên nhé. 

Chia sẻ
Các thông tin trên được chia sẻ bởi Bowtie Việt Nam. Các nội dung này chỉ mang tính chất tham khảo. Trong mọi trường hợp, Bowtie không chịu trách nhiệm về bất kỳ tổn thất hoặc thiệt hại nào, dù là trực tiếp hay gián tiếp, liên quan đến việc truy cập và sử dụng nội dung của Bowtie.

Bài viết liên quan

Nhận biết 11 triệu chứng đái tháo đường type 2 Nhận biết 11 triệu chứng đái tháo đường type 2
Các bệnh lý khác

Nhận biết 11 triệu chứng đái tháo đường type 2

Bệnh xơ gan có chữa được không? Làm cách nào điều trị? Bệnh xơ gan có chữa được không? Làm cách nào điều trị?
Các bệnh lý khác

Bệnh xơ gan có chữa được không? Làm cách nào điều trị?

Bệnh đái tháo đường: Những thông tin bạn cần biết Bệnh đái tháo đường: Những thông tin bạn cần biết
Các bệnh lý khác

Bệnh đái tháo đường: Những thông tin bạn cần biết

Các chuyên mục khác

Email

Liên hệ chung
hello@bowtie.com.vn
Liên hệ về truyền thông
media@bowtie.com.vn
Liên hệ hợp tác
partners@bowtie.com.vn

© 2024 Bản quyền thuộc Bowtie Vietnam Company Limited.

Trình duyệt của bạn đã xảy ra lỗi. Để trải nghiệm tốt hơn, vui lòng nâng cấp hoặc thay đổi trình duyệt khác. OK